Droga do normalności Biljana Savic-Lundell

Książka

Od pierwszych stron wiedziałam, że to nie będzie lekka historia. Klimat jest ciężki, ale prawdziwy. Ta książka wbija w fotel i nie puszcza. Autorka prowadzi nas przez życie kobiety, która próbuje ułożyć sobie świat na nowo, choć przeszłość nie odpuszcza. Fabuła toczy się niespiesznie, ale każde zdanie ma znaczenie. Żadnej zbędnej treści – tylko emocje i surowe obrazy. Ta książka to poruszająca powieść obyczajowa, która skupia się na procesie wyzwalania się z traumy i odzyskiwania poczucia własnej wartości. Jest to opowieść przede wszystkim o sile, odwadze i nadziei, która towarzyszy bohaterce w drodze ku lepszemu życiu. Główną bohaterką jest Isabella Crona. Jej historia to dramatyczne studium traum pokoleniowych i toksycznych schematów:  Dzieciństwo w cieniu przemocy. Isabella dorasta w rodzinie zdominowanej przez agresję, milczenie, poczucie winy i mroczne tajemnice. To wychowanie w ciągłym napięciu sprawia, że nie potrafi rozpoznawać czerwonych flag w dorosłym życiu, a toksyczne zachowania stają się dla niej znajomą normą. Dorosłość w toksycznym małżeństwie.  Jako dorosła kobieta, Isabella wikła się w przemocowy związek. Jest w nim lojalna, uległa i nieustannie walczy o potrzeby innych, zupełnie zapominając o sobie. Punkt zwrotny i walka o wolność. Moment przełomowy następuje, gdy prawda wychodzi na jaw. To staje się katalizatorem do rozpoczęcia niezwykle trudnej, heroicznej walki o własną podmiotowość i drogę ku wolności, co jest bolesnym, ale i niosącym nadzieję procesem. Książka rzuca też ważne pytanie o granice odpowiedzialności matki i to, jaką cenę płaci się za milczenie w imię pozornego spokoju. To intensywna lektura dla tych, którzy są gotowi na historię o odnajdywaniu siebie i przerywaniu destrukcyjnych schematów. Czy masz jeszcze jakieś pytania odnośnie tej książki? Czytając, czułam złość, smutek, ale i ogromną nadzieję. Płakałam? Owszem. Kilka razy. Tempo akcji jest zmienne – momentami zwalnia, byś mógł złapać oddech, a potem przyspiesza, zanim znów coś runie. Styl pisarki jest oszczędny, bez ozdobników, ale właśnie to sprawia, że historia tak mocno trafia. Dla kogo? Dla tych, którzy szukają w literaturze prawdy, a nie lukru. Dla czytelników lubiących powieści o traumie, tożsamości i walce o własne „ja”. Jeśli lubisz książki, które zostają w głowie na długo – to jest to.  

„Droga do normalności” Biljany Savic Lundell to poruszająca powieść obyczajowa o przemocy, współuzależnieniu, traumach przekazywanych z pokolenia na pokolenie, ale przede wszystkim o odzyskiwaniu własnego głosu. To historia, która nie daje łatwych odpowiedzi, za to bardzo mocno pokazuje, jak trudno jest wyrwać się z rzeczywistości, w której przez lata nauczyliśmy się przede wszystkim przetrwać. Główną bohaterką jest Isabella Crona. Jej dzieciństwo upływa w domu pełnym agresji, milczenia, poczucia winy i tajemnic. Dorastając w takim środowisku, uczy się dostosowywać do innych, tłumić własne potrzeby i brać odpowiedzialność za emocje otoczenia. Z czasem ten sposób funkcjonowania przenosi również w dorosłe życie, trafiając w przemocowe małżeństwo. Isabella przez długi czas próbuje być tą, która wszystko wytrzyma. Jest lojalna, cierpliwa i nieustannie szuka sposobów, żeby utrzymać pozory normalności. I właśnie to było dla mnie w tej historii najbardziej przejmujące – świadomość, że człowiek może tak bardzo przyzwyczaić się do niezdrowych schematów, że zaczyna traktować je jak coś zwyczajnego. Nie jest to jednak książka wyłącznie o cierpieniu. Najważniejsza staje się droga Isabelli do momentu, w którym zaczyna rozumieć, że ma prawo postawić na siebie. Kiedy prawda wychodzi na jaw, rozpoczyna się trudny proces odzyskiwania wolności i budowania życia na własnych zasadach. Bardzo podobało mi się pokazanie przemiany bohaterki. Nie jest ona nagła ani spektakularna. Isabella nie budzi się pewnego dnia jako zupełnie inna osoba. Jej droga jest pełna wątpliwości, lęku, cofania się i ponownego szukania siły. Dzięki temu wydaje się prawdziwa. Można obserwować, jak krok po kroku zaczyna dostrzegać własną wartość i uczy się, że dbanie o siebie nie jest egoizmem. Ważnym tematem są również traumy pokoleniowe. Autorka pokazuje, że pewne zachowania i przekonania mogą być przekazywane dalej, nawet jeśli kolejne pokolenia wcale tego nie chcą. Milczenie, poczucie winy, brak granic czy przekonanie, że trzeba przede wszystkim „wytrzymać”, mogą zostać z nami na długo. Isabella musi więc zmierzyć się nie tylko z własnymi doświadczeniami, ale również z tym, co zostało jej przekazane przez rodzinę. Podczas lektury towarzyszyło mi sporo trudnych emocji. Był smutek, złość i bezsilność, ale również coraz większa nadzieja. Momentami historia była naprawdę ciężka, jednak właśnie dzięki temu późniejsze momenty siły i odwagi bohaterki miały jeszcze większe znaczenie. „Droga do normalności” nie jest historią osadzoną w jednej efektownej scenerii czy konkretnym historycznym momencie. Jej najważniejszą przestrzenią jest dom i życie rodzinne – miejsca, które z jednej strony powinny kojarzyć się z bezpieczeństwem, a tutaj stają się źródłem lęku. To właśnie kontrast pomiędzy tym, czym dom powinien być, a tym, czym staje się dla Isabelli, nadaje tej historii dodatkowej siły. Styl Biljany Savic Lundell jest emocjonalny, ale nieprzesadzony. Autorka skupia się na psychice bohaterki i pozwala czytelnikowi zrozumieć mechanizmy, które stoją za jej decyzjami. Nie ocenia Isabelli za to, że przez tak długi czas pozostaje w trudnej sytuacji. Zamiast tego pokazuje, jak skomplikowane może być odejście od życia, które przez lata było jedyną znaną rzeczywistością. To książka przede wszystkim dla osób, które lubią mocne powieści obyczajowe, historie o kobiecej sile, przemocy, relacjach rodzinnych i przełamywaniu trudnych schematów. Nie jest to jednak lektura łatwa emocjonalnie i warto mieć tego świadomość. Może mocno poruszyć i skłonić do refleksji nad tym, jak wiele rzeczy uznajemy za „normalne” tylko dlatego, że znamy je od dzieciństwa. Najbardziej zostało ze mną przesłanie, że rozpoczęcie nowego życia nie oznacza wymazania przeszłości. Czasami chodzi raczej o to, żeby przestała ona decydować o naszej przyszłości. Isabella pokazuje, że nawet po wielu latach można zacząć stawiać granice, odzyskiwać siebie i uwierzyć, że zasługuje się na coś więcej. „Droga do normalności” to trudna, ale potrzebna historia o wychodzeniu z cienia, łamaniu rodzinnych schematów i odnajdywaniu odwagi, by w końcu wybrać siebie. Nie jest to książka, którą czyta się bez emocji – i właśnie dlatego zostaje w pamięci na dłużej. Zdecydowanie polecam osobom, które szukają wartościowych, życiowych historii dających do myślenia.